Wysokie Tatry to jedyny, i zarazem najmniejszy, masyw alpejski w Karpatach. Leżą na terytorium Polski i Słowacji, na powierzchni to 341 km2 , a ich najwyższy szczyt to Gerlach, (2655 m.n.p.m.)Wysokie Tatry to niezwykle popularny teren wypoczynkowy, ale moda na „góry” jest stosunkowo młoda. Przez długie lata, zarówno w Polsce jak i na Słowacji, Tatry były krainą odseparowaną – w wielu przypadkach dosłownie, od reszty kraju. Zapewne dlatego w Tatrach zachowała się specyficzna kultura „ludzi gór”, przejawiająca się w gwarze, sposobie bycia, twórczości a nawet architekturze. Dopiero w 1945 roku utworzono Tatrzański Park Narodowy (TANAP), pierwszy na terenie byłej Czechosłowacji, wyznaczono ponad 300 szlaków o różnym stopniu trudności i tym samym udostępniono obszary górskie dla turystów.
Dziś, po ponad sześćdziesięciu latach, Tatrzański Park Narodowy słynie na całą Europę z pięknych widoków, dzikiej przyrody, chronionych gatunków roślin i zwierząt a także ze wspaniałej, góralskiej kultury. Infrastrukturze również nie można niczego zarzucić: dobrze wytyczone i oznaczone szlaki, wyciągi i kolejki, liczne bacówki, schroniska w wysokich górach i ekskluzywne hotele w dolinach. Tatry są ulubionym miejscem bardzo wielu osób. W Polsce czy na Słowacji rzadko można spotkać kogoś, kto chociaż raz nie odwiedził wysokich gór. Stały się one tak „swojskie”, że często turyści zapominają w Tatrach o ostrożności. Co roku, podczas górskich wędrówek zdarzają się poważne wypadki, wynikające z niewystarczającej ostrożności. Nie wolno zapominać, że aż 25 szczytów tatrzańskich przekracza wysokość 2500 m.n.p.m., a różnica wysokości pomiędzy wzniesieniami a kotlinami wynosi nawet 2 km.
Polski obszar tatrzański został podzielony na cztery regiony: okolice Hali Gąsienicowej (w pobliżu Zakopanego), rejon Doliny Pięciu Stawów Polskich, Rejon Morskiego Oka oraz Regle Tatr Wysokich. Słowackie najważniejsze punkty w Tatrach to: Szczyrbskie Jezioro, Stary Smokowiec, Biały Staw Kieżmarski, Tatrzańska Łomnica i Poprad.
Wysokie Tatry - kraj:
Słowacja to piękny, górzysty kraj, który ma wspaniałe walory krajobrazowe i przyrodnicze. Wysokie szczyty, malownicze jeziora, tajemnicze jaskinie, baseny ze zdrowotną wodą termalną i niezwykle przyjaźni mieszkańcy sprawiają, że można tutaj spędzić całe wakacje. W stolicy kraju znajduje się wiele interesujących zabytków, np.
zamek Hrad, z którego roztacza się najpiękniejszy widok na Bratysławę,
ratusz miejski z XV wieku czy
Pałac Prymasowski. Osoby zafascynowane kulturą ludową powinny koniecznie zwiedzić
Cicmany, niewielką wioskę położoną koło
Żyliny. Większość jej zabudowy stanowią drewniane chałupy. Na ich ścianach znajdują się oryginalne malunki stanowiące swojego rodzaju oddzielne dzieła sztuki. Niewiele krajów może poszczycić się tak powszechnie występującymi zjawiskami krasowymi. Choć z ponad 4 tysięcy słowackich
jaskiń można zobaczyć jedynie 12 to ich widok zapiera dech w piersiach. W tutejszych
uzdrowiskach są leczone m.in. choroby narządu ruchu, układ nerwowy oraz problemy związane z metabolizmem. Najbardziej znane sanatorium to
Pieszczany leżące w południowo-zachodniej części Słowacji. Znajdujące się tutaj wody termalne osiągają temperaturę około 70 stopni Celsjusza. Miłośnicy historii z pewnością będą chcieli zobaczyć kilka z ponad 150 zamków. Jednym z najciekawszych takich zabytków jest
Zamek Orawski, który stanowił kiedyś twierdzę graniczną na północy Węgier, chronił szlak handlowy do Polski i był centrum administracyjnym Orawy. Zaczęto go budować po najeździe tatarskim w 1241 roku. Swój dzisiejszy wygląd zamek zyskał w 1611 roku. Zwiedzanie zamku urozmaicają pokazy walk rycerskich, tresury ptaków oraz koncert muzyki dawnej. Pobyt tutaj będzie niezapomnianym przeżyciem!
Wysokie Tatry - miasta:
Horny Smokovec - Górny Smokowiec jest najmłodszym z czterech Smokovców. Jego powstanie datuje się na trzydzieste lata XX stulecia. W gminie Horny Smokovec znajduje się kilka sanatoriów, do najbardziej znanych hoteli należy hotel Bellevue i hotel Sport. Aż w roku 1938 gmina Horny Smokovec otrzymała współczene imię Górny Smokowiec, lecz Piękny Widok (Pekná Vyhliadka) – jej zachodnia część, do dziś zachowała swoje pierwotne imię. Gmina ta jest nastawiona głównie na usługi wczasowe, turystom oferuje kilka domów zdrowia oraz sklepy.
Novy Smokovec to największa osada na słowackim obrzeżu Tatr, a także centrum administracyjne, usługowe i kulturalne obszaru
Wysokie Tatry. Tworzy ją zespół miejscowości takich jak Dolny, Górny, Nowy i Stary Smokowiec, w którym mieszka na stałe blisko 5.700 osób. Miejscowość oferuje pełen wachlarz możliwości, dla turystów i narciarzy o wszelkich stopniach zaawansowania. Miejscem, skąd rozpoczyna się większość szlaków jest górna stacja kolejki na Siodełko - Hrebienok, 1285 m.
Osadę Novy Smokovec możemy zaliczyć do leczniczych osad Starego Smokowca. Jest bardzo ważną zwłaszcza dla archeologów, ponieważ znajdują się tutaj wielkie wykopaliska archeologiczne. Wykopalisko to zostało odkryte podczas zakładania współczesnej osady, kiedy zostały odkryte około 2 km na południowy-wschód, po lewym brzegu Slavkovskiego potoka niezwykle ciekawe resztki huty aż z czasów latenskich. W dzisiejszej gminie znajduje się uzdrowisko, które specjalizuje się w leczeniu gruźlicy oraz zaburzeń respiracyjnych. Nowy Smokovec jest także znany dzięki temu, że osada ta była jako pierwsza czynna również zimą już od 1883 roku, co w tych czasach nie było częstym zjawiskiem.
Atrakcje turystyczne - Novy Smokovec:
Stary Smokowec - należy do najstarszych tatrańskich osad turystycznych. Znajdziemy go w Slavkovskim sztitie. Miasto jest znane dzięki Smokowskiej wodzie mineralnej.
Chata przy Zielonym Plese -znajduje się przy brzegu Zielonego Plesa (jeziora górskiego) i jest uważana za jedną z najpiękniejszych chat w Wysokich Tatrach.
Sławkowski Szczyt -rozciąga się na rozpadlinie, która zmierza z głównego grzbietu z Wschodnich Vysokych najpierw w południowym kierunku i oddziela bardzo frekwentowaną turystyczną Doliną Staroleśną od Doliny Sławkowskiej. Slawkowski Szczyt jest bardzo wyszukiwanym przez turystów, dzięki swemu przepięknemu widokowi scenerycznemu z jego gałęzistego wzgórza.
Wielicki Wodospad znajdziemy w Wielickiej Dolinie, która jest znana tym, że stąd wychodzi droga na najwyższy szczyt Słowacji – Gerlachowski Szczyt.
Wodospady Studeneho potoka zaliczane są do unikatów tego pasma górskiego. Wodospady łatwo można znaleźć, ponieważ w okolicy znajduje się mnóstwo znaczonych tras turystycznych. Wodospady te znajdują się w przepięknej okolicy i przepływają przez liczne formacje przyrodnicze tworząc przepiękne katarakty.
Poprad to miasto we wschodniej
Słowacji, w historycznym regionie
Spisz. Leży na wysokości 672 m n.p.m. nad rzeką Poprad. Poprad jest centrum turystyki, przede wszystkim tatrzańskiej oraz sportu i wypoczynku. W 2004 r. W mieście otwarto Aquapark napełniany wodami ze zródeł termalnych. Okolice miasta przecinają ścieżki rowerowe W samym Popradzie i w najbliższej okolicy działa wiele ośrodków narciarskich. Poprad jest malowniczo położony u podnóża Tatr Wysokich. Prawie każda z jego części zachowała zabytkowy zespół zabudowy mieszkalnej oraz kościół z renesansową dzwonnicą, typową dla niemieckich miast na Spiszu. W samym Popradzie godzien uwagi jest pięknie odrestaurowany rynek o soczewkowatym planie, otoczony barokowymi i klasycystycznymi domami stawianymi na średniowiecznych jeszcze parcelach. Nad rynkiem dominuje wczesnogotycki kościół pw św. Idziego z końca XIII w. W pobliżu wznosi się również klasycystyczny kościół ewangelicki otoczony parkiem. W mieście zachowała się neoklasycystyczna synagoga. W dzielnicy Wielka zachowało się wiele barokowych i klasycystycznych domów mieszczańskich. Zwraca uwagę kościół z cenną brązową, gotycką chrzcielnicą z 1439 r. Miejskim rezerwatem zabytków z wieloma pamiątkami architektury i z ciekawym wnętrzem kościoła parafialnego jest Spiska Sobota, która zachowała swój średniowieczny charakter. Tam znajduje się kościół pw św. Jerzego z ołtarzem dłuta Mistrza Pawła z Lewoczy. Bardzo cenny jest ołtarz z kościoła w Maciejowcach z połowy XV w. Zachowała się tu renesansowa dzwonnica, częściowo przebudowana w stylu klasycystycznym. W dzielnicy Straże pod tatrami godne uwagi są liczne, pierwotnie renesansowe i barokowe domy mieszczańskie wzniesione na średniowiecznych działkach. Poprad ma świetne połączenia komunikacyjne z miejscowościami – podtatrzańskim Smokowcem,
Tatrzańską Łomnicą i Szczyrbskim Jeziorem. Może zatem stanowić bazę wypadową w Wysokie Tatry. Niedaleko stąd są także Słowacki Raj i Niżne Tatry.
To 15-tysięczne miasteczko leży w dolinie Popradu, niecałe 20 km od granicy polskiej. Jest stosunkowo młodym ośrodkiem turystycznym. Ma do zaoferowania bardzo dobrze zachowany zamek
średniowieczny oraz nieodległe kąpielisko termalne w Wyżnich Drużbakach. Ciche, spokojne miejsce, idealne dla rodzin.
Stary Smokovec to miejscowość u stóp Tatr Wysokich na Słowacji, jedna z najstarszych tatrzańskich osad turystycznych. Położona jest około 6 km na zachód od Tatrzańskiej Łomnicy. Jest też częścią miasta Wysokie Tatry. Jest to miejscowość dobra dla wielbicieli narciarstwa oraz pieszej turystyki. Mieści się tam także węzeł zelektryfikowanej linii kolei wąskotorowej, która łączy Poprad, Tatrzańską Łomnicę i Strbske Pleso. Miasteczko jest znane przede wszystkim dzięki Smokowskiej wodzie mineralnej. Pod koniec XVIII wieku zbudowano leśniczówkę i chatę myśliwską niedaleko źródła. W XIX wieku nastąpił duży rozwój miejscowości i powstały wtedy pierwsze hotele, restauracje, sklepy i lecznicze zaplecze ze stałym lekarskim dozorem. Jest ważnym punktem wyjściowym do centralnej części Wysokich Tatr. Jednym z najważniejszych i najbardziej znanych zabytków jest zbudowany w 1904 roku Grand Hotel, zaprojektowany według projektu architekta budapeszteńskiego – Guido Hoepfnera. Wart zobaczenia jest także kościół w Starym Smokowcu. Obecnie miasteczko jest popularnym ośrodkiem turystycznym, głównie dla narciarzy oraz amatorów pieszych wycieczek. Są tu dogodne warunki narciarskie, gwarantowany śnieg od grudnia do kwietnia, liczne wodospady i jaskinie oraz malownicze krajobrazy. Turyści mogą się wybrać do pobliskiego Hrebienoka, który jest połączony z ośrodkiem kolejką. Stary Smokowiec zyskał w ostatnich latach kilka nowoczesnych obiektów, zakłócających niestety harmonię zabytkowych pensjonatów i monumentalnych tatrzańskich grzbietów.
Strbskie Pleso to miejscowość położona u stóp Tatr Wysokich na Słowacji nad brzegiem jeziora o tej samej nazwie, które jest punktem startowym mnóstwa tras turystycznych. Strbskie Pleso jest najwyżej położoną miejscowością tatrzańską i jednocześnie znanym i popularnym słowackim ośrodkiem narciarskim słynnym uzdrowiskiem klimatycznym. Leży na olbrzymim wypiętrzeniu morenowym. Miejscowość Strbskie Pleso wraz z jeziorem znajdują się na 1346 m n.p.m. i otoczone są lasem świerkowym, który w 2004 roku został zniszczony przez huragan. W Strbskim Pleso znajduje się najwyżej położona turystyczno-lecznicza osada w Wysokich Tatrach (1315-1385 m n.p.m.). Oprócz tego jest to ośrodek sportów zimowych – mieszczą się tu trasy narciarskie oraz skocznie narciarskie – duża K120 i normalna K90. Ze szczytu dużej skoczni organizowane są skoki bungee. W miasteczku są jedyne na Słowacji góry o charakterze alpejskim , które rozciągają się na dosyć małym terenie – grań ma długość 26 km i dodatkowo zaliczane jest 32 doliny – to najmniejsze góry wysokie na świecie. Na tym terenie i znajdują się 3 wyciągi narciarskie, 2 kolejki linowe oraz wyciąg dziecięcy wraz ze szkółką narciarską. Są też dosyć dobre warunki do uprawiania narciarstwa biegowego – ok. 15 km tras. Miłośnicy sportów ekstremalnych znajdą odrobinę adrenaliny w FUN Parku, gdzie można posmakować snowtubingu, snowraftingu, bungeejumpingu oraz bungeerunningu. Tereny zjazdowe Szczyrbskiego Plesa tworzą stoki grzbietu opadającego na południe spod szczytu Przedniego Soliska. Większość tras jest sztucznie dośnieżana i oświetlana wieczorami. Niewątpliwym atutem miejscowości jest możliwość szusowania w niemal "alpejskiej" scenerii Wysokich Tatr. Rozczarować może jedynie długość tras, która wynosi zaledwie 5,5km.
Tatranske Matliare to mała osada położona w południowo-wschodniej części
Tatr Wysokich na
Słowacji, oddalona tylko 1,5 km od znaczącego centrum turystycznego
Tarzańskiej Łomnicy. Osada znajduje się przy wylocie Doliny Huncowskiej, pomiędzy Kieżmarskimi Żłobami a
Tatrzańską Łomnicą, na wysokości ok. 885-920 m n.p.m. Osada ma charakter uzdrowiskowy. Znajduje się tu uzdrowisko klimatyczne położone poza głównymi ośrodkami turystycznymi, dzięki czemu gwarantuje całodzienny spokój potrzebny do wypoczynku i leczenia, a także kilka większych budynków wczasowo-sanatoryjnych (w tym wojskowy ośrodek wypoczynkowy) oraz mniejsze zabudowania. Położenie uzdrowiska u podnoża Łomnicy (
Tatranská Lomnica) na wysokości 885 n.p.m. oraz korzystny przyjazny wpływ lekko stymulującego klimatu górskiego stwarzają szczególnie odpowiednie warunki do leczenia chorych i regeneracji zdrowych osób. W okolicy są dwa szlaki turystyczne: niebieski szlak od przystanku przy Drodze Wolności w Matlarach przez Rzeżuchową Polanę dnem Doliny Kieżmarskiej i dalej do Doliny Białych Stawów i na Przełęcz pod Kopą. Czas przejścia z Matlar nad Wielki Biały Staw: 3:30 h, ↓ 2:30 h i żółty szlak z Matlar do
Tatrzańskiej Łomnicy. Czas przejścia: 45 min w obie strony . Jest także jeden szlak rowerowy - Autokemping Tatranec (780 m.) - 3 km Tatranske Matliare (875 m.): łatwa trasa, dostepna dla całych rodzin. Z Tatranske Matliare wychodzi ważny szlak turystyczny do Doliny Białych Stawów (do Białego Stawu 3 godz., znaki niebieskie, trasa dość łatwa) i dalej, na Przełęcz pod Kopą, skąd przejść można do Doliny Jaworowej i Tatrzańskiej Jaworzyny.
Tatranska Lomnica to jedna z najbardziej znanych miejscowości turystycznych u podnóża
Wysokich Tatr. Roztacza się z niej wspaniały widok na szczyt Łomnicy i sąsiadujący z nim Kezmarsky stit. Znajduje się tu dolna stacji kolejki na Łomnicę, liczne hotele, pensjonaty, kempingi i restauracje. Oprócz połączenia kolejowego z
Popradem jest wygodne połączenie kolejką wąskotorową (elektriczką) ze Smokowcem i dalej ze Szczyrbskim Plesem. Miasteczko ze względu na swe położenie, jest idealną bazą noclegową, z której można podejmować wycieczki w góry, a także udać się na zwiedzanie okolicznych miasteczek. Wśród atrakcji turystycznych Tatrzańskiej Łomicy i okolic można wymienić: Belianska Jaskyna - pomnik przyrody ustanowiony w 1975 r.; szczyt Jahnaci stit (2 230 m.); szczyt Kezmarsky stit (2 556 m; Łomnica (2 634 m.); Skalnate Pleso - stacja pośrednia kolejki krzesełkowej na Łomnicę; Stara Lesna - miejscowość z 1294 r. w pobliżu Tatrzańskiej Łomnicy z dwunawowym kościołem barokowo-klasycystycznym z XIII w. z zabytkową, renesansową dzwonnicą;
Stary Smokovec - centrum ruchu turystycznego w Wysokich Tatrach; Tatrzańska Kotlina - osada pod szczytami Tatr Bielskich, założona w 1883 r.; Tatrzańska magistrala - szlak turystyczny w Tatrach (czerwony). W okolicy miejscowości jest do dyspozycji bardzo dużo znakowanych szlaków turystycznych jak: Tatrzańska Łomnica Grandhotel Praha (850 m.) (ż) - 0:30 Tatranske Matliare (n) - 1:20 Salviovy Pramen (n) - 1:25 Stanica Start (ż) - 0:35 Tarzańska Łomnica; Tatrzańska Łomnica (850 m.) (z) - 1:05 Stanica Start (z) - 1:40 Skalnate Pleso (cz) - 0:50 Zamkovskeho chata (1425 m.) (cz) - 0:50 Starolesnianska Polana (z) - 1:30 Tatrzańska Łomnica (850 m.); Kezmarske Zlaby (920 m.) (n) - 1:30 Tatranska Kotlina. Dostępne są również szlaki rowerowe m.in. Biela voda (910 m.) - 7,8 km Chata pri Zelenom plese (1551 m.): bardzo trudna trasa; Tatrzańska Łomnica (910 m.) - 2,1 km Start (1140 m.): średnio trudna trasa; Kezmarske Zlaby (910 m.) - 7,2 km Mlynceky (680 m.): trasa asfaltowa, rekreacyjna. Tatranska Lomnica to doskonały ośrodek narciarski, ale również miejsce licznych atrakcji kulturalnych i sportowych. Zaletami tego miejsca są: bogaty wybór tras o różnym stopniu trudności, kolejka wagonikowa i gondolowa, malownicze widoki na Tatry, liczne możliwości zabawy i rozrywki wieczornej. Do dyspozycji turystów są: 8,8 km tras zjazdowych obsługiwanych przez 3 kolejki i 3 wyciągi orczykowe o łącznej przepustowości 3520 os./h, 2 trasy narciarskie o długości 4,7 km, niebieska trasa o długości 2000 m oraz czerwona o długości 2700 m.
Tatranska Strba to mała gmina, która znana jest przede wszystkim z najwyżej położonej stacji kolejowej pociągów pośpiesznych w
Słowacji. Tatranska Sztrba jest także dobrym miejscem startowym do bliskiego Szrbskiego Plesa - jeziora górskiego, które oddalone jest mniej więcej 4 godziny powolnym spacerem. Prawdopodobnie gmina Tatranska Sztrba pochodzi z 1280 roku. Przed budowlą kolei żelaznej, obywatele żyli z hodowli owiec oraz bydła, rolnictwa oraz z produkcji węgla drzewnego. W roku 1580 w gminie zbudowano tartak. Po zbudowaniu toru kolejowego z Koszic aż do Bogumina niektórzy obywatele rozpoczęli swą pracę na kolei. Dzięki temu znalazło się tu mnóstwo nowych turystów i olbrzymia ilość obywateli znalazła zastosowanie w ruchu turystycznym. Miejscowość jest znanym punktem wyjścia do zachodniej części Wysokich Tatr. Znajduje się tu "zębatka" - czyli zębata kolej do Szczyrbskiego Jeziora. Obecnie osada liczy 1400 mieszkańców. Atrakcje turystyczne – Tatranska Sztrba i okolice. Rysy znajdziemy na granicy Słowacji z Polską. Rysy wynoszą 2499 m i zawierają trzy szczyty. Przez turystów Rysy uważane są za miejsce najpiękniejszych widoków do wszystkich stron świata. Dzięki temu faktowi Rysy, zaraz po Łomnickim Szczycie, są najczęściej odwiedzanym miejscem w Wysokich Tatrach. Dolina Zimnej Wody znajduje się na północ od Starego Smokowca i jej długość osiąga prawie 5km. Oferuje turystom liczne unikaty, które zachwycą naprawdę każdego. W dolinie znajduje się Teryho chata i pięć Stawów Spiskich. Położona jest w wysokości około 2000 metrów n.p.m. Wodospady Studeneho potoka zaleczane są do unikatów tego pasma górskiego. Wodospady łatwo można znaleźć, ponieważ w okolicy znajduje się mnóstwo znaczonych tras turystycznych. Rozciągają się na odcinku pomiędzy Rainerową chatą, aż do Bilikowej chaty. Wodospady znajdują się w przepięknej okolicy i przepływają przez liczne formacje przyrodnicze, tworząc przepiękne katarakty. Do najbardziej znanych wodospadów Studeneho potoka należy Mały i Wielki wodospad oraz Długi wodospad. Krywań znajdziemy w zachodniej części Wysokich Tatr. Krywań wynosi 2494m i jest symbolem niepodległości Słowaków oraz motywem poezji generacji szturovskiego. Na szczycie znajduje się kamień pamiątkowy, na którym można się dowiedzieć o historycznej wędrówce Szturovców. Baranie Rogi to popularny szczyt przede wszystkim przez alpinistów, leży poza głównym grzbietem Niskich Tatr. Pod jego dwoma szczytami leży taras z głazów dobrze widzialny z Małej Studnej doliny.
